مخزن اسید
مخزن اسید محفظه ای است ساخته شده از مواد ضد اسید اعم از پلی اولفینها، استیل، پلاتین و… که قابلیت دارد سیالات شیمیایی اعم از مواد قلیایی و اسیدی را درون خود بصورت ایمن نگه دارد. این نگهداری به شکلی است که اولا خود منبع دچار حادثه نشود و در ادامه خواص شیمیایی محلول درون مخازن ذخیره تغییر نیابد. قیمت تانکر اسید در اولین مرحله وابسته به جنس بدنه آن می باشد.
ر کاربردترین نوع مخازن اسید، مخزن ذخیره اسید سولفوریک با دماهای متفاوت می باشد چرا که این نوع اسید هم کاربرد بسیار زیادی در صنعت و کشاورزی دارد و هم نگهداری آن بسیار خطرناک و حساس است.
در ادامه مزایا و معایب انواع فلزها و پلیمرهایی که با استفاده از آنها میتوان سیالات شیمیایی را ذخیره و نگهداری کرد را بیان می نمائیم.
مخزن ضد اسید
مخازن ضد اسید با توجه به پارامترهای متفاوتی دسته بندی و تولید می شوند. این منابع باید از نظر وزن مخصوص اسید، رتبه بندی شوند. نکته بسیار مهم دیگر انتخاب مناسب اتصالات و واشرها با توجه به نوع اسید و بررسی سازگاری آن با موارد اشاره شده میباشد. بدلیل مقاومت بالای استیل، پلی اتیلن و همچنین پلی پروپیلن در مقابل خورندگی ناشی از واکنشهای شیمیایی، جنس مخزن اسید اصولا از انواع مختلف این متریال و خانوادههای آنها تهیه می گردد.
در یک قاعده کلی:
چنانچه سیال درون مخزن ضد اسید دارای دمایی کمتر از 68 درجه سانتیگراد باشد قاعدتا دارای جنس بدنه پلی اتیلن صلب خواهد بود.
منبع یا مخزن اسید چنانچه سیال و ماده درون منبع دارای دمای پایداری بیشتر از 68 درجه تا نهایتا 108 درجه سانتیگراد باشد دارای جنس بدنه پلی پروپیلن خواهد بود.
نهایتا چنانچه دمای محلولی که درون منبع ذخیره مواد قلیایی و اسیدی ریخته خواهد شد یا بدلیل واکنشهای گرما زا بیش از 108 درجه تا نهایتا 148 درجه سانتیگراد باشد می بایست از مخزن استیل استفاده نمود.
با توجه به خوردگی زیاد اسیدها در دمای بیشتر از این حد می بایست به سراخ فلزات گرانبها همچون پلاتین و تیتانیوم رفت.
امروزه تانکرهای اسید را در برخی از کشورها از جی آر پی نیز تولید می نمایند. این شرکت تجربه خوبی در این زمینه ندارد لذا در این مقطع از تشریح کارآیی کامپوزیت در نگهداری سیالات اسیدی و قلیایی خودداری می نمائیم.
مخزن پلی اتیلنی ذخیره اسید تقریبا در تمامی صنایعی که از اسید در فرآیندهای تولید خود استفاده میکنند، حضور دارند. اسیدها در انواع بسیار متنوعی وجود دارند که ذخیره سازی ایمن هر کدام از آنها، نیازمند امکانات خاصی میباشد. انتخاب مخزن نگهداری اسید مناسب برای ذخیره مستلزم تصمیم گیری در مورد مناسب ترین نوع پلاستیک است.
مخزن ضد اسید
اغلب خوانندگان با جنس لوله پلی اتیلن تحت فشار آشنا هستند. بمنظور تصور بهتر به این نکته اشاره می نمائیم که جنس بدنه مخزن ذخیره اسید پلی اتیلن مد نظر ما در این نوشته دقیقا همان جنس بدنه لولههای پلی اتیلن تحت فشار و سپتیک تانک پلی اتیلن می باشد و نه منابع و مخازن پلی اتیلن تک لایه، دولایه و سه لایه مگر اینکه اسید مورد نظر بسیار ضعیف باشد همچون اسید سیتریک که در صنعت نوشابه سازی از آنها استفاده می شود.
قیمت مخزن اسید
قیمت مخزن نگهداری و ذخیره محلولها و سیالات اسیدی پارامتری وابسته به فاکتورهای مختلفی است. ظرفیت مخزن، دمای سیالی که قرار است درون مخزن نگهداری شود، درجه اسیدیته سیال درون منبع، دفنی یا غیر دفنی بودن منبع و نهایتا اتصالاتی است که قرار است روی منبع بسته شود.
رتبه بندی قیمت مخزن اسید به ترتیب زیر است:
کمترین قیمت این مخازن مربوط است به منبع نگهداری مواد شیمیایی با جنس بدنه پلی اتیلن.
دومین رتبه در قیمت مربوط به منبع اسید پلی پروپیلن میباشد.
سومین و بالاترین قیمت از جنس بدنه استیل میباشد.
همچنین پارامترهای قیمت وابسته به مشخصات زیر است:
ظرفیت مخزن نگهداری اسید.
دمای سیالی که درون مخزن نگهداری می شود.
دفنی یا غیردفنی بودن مخزن اسید.
عمودی یا افقی بودن.
جنس بدنه مخزن.
مخزن نگهداری اسید
رتبه بندی منبع اسید از نظر وزن مخصوص اسید
مخازن پلاستیکی اسید با توجه به وزن مخصوص مایعی که در آنها نگهداری میشود طراحی و طبقه بندی میشوند. برای مثال مخزن نگهداری اسید با رتبه وزن مخصوص 1.5 نباید برای نگهداشتن مایعی که دارای وزن مخصوص 1.8 میباشد، استفاده شود.
وزن مخصوص یک مایع بیان کننده میزان اختلاف چگالی آن مایع با چگالی آب است. برای تعیین وزن مخصوص هر مایع چگالی آن را بر چگالی آب تقسیم بندی میکنند.
وان اسید
برای مثال برای اسید سولفوریک، با توجه به چگالی آن که برابر 1840 میباشد و همچنین با توجه به چگالی آب که برابر با 1000 میباشد، وزن مخصوص با توجه به فرمول بالا برابر با 1.84 بدست میآید.
آنچه که در طراحی مخازن اسید بسیار مهم است این است که در طراحی مخزن، آن را با وزن مخصوص مایعی که در آن قرار خواهد گرفت مطابقت داد. در جداولی که در ادامه می آید استانداردهای طراحی مخازن پلاستیکی برای ذخیره سازی و حمل سه اسید بسیار متداول مورد بررسی قرار گرفته است.
مخزن اسید سولفوریک
اسید سولفوریک یکی از پر مصرفترین اسیدها در صنایع میباشد، همچنین یکی از خورندهترین و خطرناکترین اسیدهایی است که معمولا در غلطتهای بالا مورد استفاده قرار میگیرد. آنچه که در انتخاب مخزن اسید سولفوریک بسیار مهم است میزان غلظت اسید است.
مخزن اسید سولفوریک
دو عامل در انتخاب مخازن برای اسید سولفوریک بسیار مهم هستند:
یکی از این عوامل واکنشی است که این اسید در تماس با آب ایجاد میکند که بسیار گرمازا بوده و به همین دلیل گرمای ایجاد شده ممکن است مخزن و اتصالات آن را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. به همین دلیل مخازن پلاستیکی هرگز نباید به منظور مخلوط کردن آب با اسید سولفوریک مورد استفاده قرار گیرند. نکته مهم دیگر این است که برای ذخیره سازی اسیدها حتما باید از مخازن پلاستیکی دولایه استفاده شود.
طراحی مخزن ذخیره اسید سولفوریک
اسید سولفوریک (H2SO4) ماده خورنده بسیار قوی است و به طور کلی مهمترین ماده شیمیایی صنعتی محسوب می شود. مخازن بزرگ ذخیره سازی حاوی اسید سولفوریک یا اولئوم در بسیاری از مناطق واقع شده است.
فولاد کربن در هنگام تماس با اسید سولفوریک غلیظ یا اولئوم (پیرو سولفوریک اسید) به طور متوسط دچار خوردگی میشود. در صورت طراحی مناسب و نگهداری مناسب، استفاده از این ماده گزینه اقتصادی برای ذخیره این اسیدها در دماهای متوسط محیط است. با این حال، خوردگی با سرعت زیاد می تواند به اشکال مختلف رخ دهد و تخریبهای فاجعه باری را ایجاد کند.
مخازن بزرگ ذخیره سازی اسید سولفوریک عمودی معمولاً با استاندارد API Standard 650 ساخته می شوند و مخازن استوانهای افقی بر اساس استاندارد ASME مربوط به دیگها و مخازن تحت فشار کد (BPVC)، بخش VIII طراحی میشوند.
مخزن ذخیره اسید کلریدریک
هیدروکلریک اسید یک اسید بسیار خورنده و بیرنگ و شفاف است. این اسید با ترکیب هیدروژن کلرید در آب ایجاد میشود. از این اسید برای تهیه کود و انواع رنگها استفاده میشود. همچنین این اسید در صنایع عکاسی، نساجی و لاستیک بسیار مهم است.
یکی از مهمترین نکاتی که در ساخت مخزن نگهداری اسید کلریدریک باید به آن توجه شود طراحی یک جریان خروجی مناسب به شکل ونت برای مخزن در جهت خروج کامل گازهای ایجاد شده از این اسید، در مخزن است چرا که گاز تولید شده از آن به شدت میتواند مخزن ذخیره سازی این اسید را تحت تاثیر قرار دهد.
مخزن ذخیره اسید نیتریک
ساخت مخزن ذخیره اسید نیتریک یکی از سخت ترین کارها در صنعت میباشد. چرا؟
همانطور که می دانید اسید نیتریک، یک اسید بدون رنگ و یا با رنگهای زرد و قرمز شناخته میشود. این اسید هم مانند اسید سولفوریک در اثر برخورد با آب میتواند گرمای زیادی را تولید کند به همین دلیل برای اختلاط این اسید هم با آب نباید به هیچ عنوان از مخازن پلاستیکی گرید 3840 استفاده کرد چرا که گرمای تولید شده آن میتواند منجر به آسیب دیدگی شدید مخازن پلاستیکی شود.
از طرفی اسید نیتریک، پایه بسیاری از مواد منفجره همچون TNT می باشد لذا در ساخت و تولید مخزن اسید نیتریک باید از تبحر خاصی برخوردار بود و تجربه زیادی برای این کار نیاز است.
شرکت ناب زیست بعنوان با تجربه ترین هلدینگ صنعتی در ساخت مخزن نگهداری و حمل اسید نیتریک برای تمامی مجموعههای پگاه از آذربایجان غربی گرفته تا پگاه تهران و شیراز، آمادگی خود را برای ساخت مخازن ذخیره و نگهداری اسید نیتریک شما از ظرفیت 200 لیتر گرفته تا 100 مترمکعب اعلام می نماید.